Skipting úr Blogger yfir í WordPress

Jæja þá er ég búinn að yfirgefa gamla góða Blogspot. Samleið mín og Blogspot hefur svosem ekki verið löng, en fyrsti pistillinn sem ég skrifaði á Hugrenningarnar bar nafnið Af leti afgreiðslufólks og birtist þann 21. febrúar á síðasta ári. Nei það er ekki alveg rétt, við áttum stutt samband þegar ég var í 2. bekk í MA, en þá fór ég að blogga á síðunni http://tjalfi.blogspot.com, þannig tæknilega séð hefur samband mitt við blogger spannað um 7 ár, með góðu hléi.

            vs     

Þegar ég valdi Blogger í fyrra var það vegna þess að það var greinilega auðvelt viðmót. Þú skráðir þig einfaldlega inn með Google ID og svo gastu byrjað. Þemun sem voru í boði voru einföld og þægileg og þetta virkaði bara strax frá byrjun. Ég hafði aldrei rekið heimasíðu áður og mig langaði bara til að byrja að skrifa.

En eftir því sem leið á fór ég að lesa mér meira til og langaði til að fikta aðeins meira. Þó að Blogger viðmótið sé einfalt og þægilegt þá er það virkilega lokað og býður ekki upp á að það sé fiktað mikið í því. Til dæmis var vesen bara að fá inn Facebook Like takka.

Þannig ég gerði eins og heimurinn og hoppaði yfir á WordPress. Ég er búinn að ætla að gera það í einhvern tíma, en ég vildi gera síðuna flotta og þægilega fyrst ég var nú á annað borð að skipta. Ég valdi mér frítt þema sem heitir Blogum. Það er mjög stílhreint og fallegt að mér finnst. Ég er nokkurn veginn með það eins og það kemur af kúnni en það býður upp á meiri möguleika til að breyta því ef ég vil, seinna meir.

Það fáránlega er hversu auðvelt það var að fá allar færslurnar yfir ásamt athugasemdunum. Fyrir þá sem eru að hugsa um að færa sig yfir þá þarf bara að fara inn í WordPress Dashboard -> Tools -> Import. Þá geturðu fært allar hreyfingar á Blogspot síðunni þinni yfir í einum grænum.

Einn stór kostur sem WordPress hefur framyfir Blogger er kommentakerfið. Hér er miklu þægilegra kommentakerfi þar sem HVER SEM ER getur skilið eftir sitt innlegg án þess að logga sig inn. Ef viðkomandi vill skilja eftir opinbert fótspor á síðunni minni þá getur viðkomandi skráð sig inn með Facebook eða Twitter aðgangi, nú eða bara skrifað nafnið sitt undir.

Að þó þetta hafi allt verið ótrúlega auðvelt og þægilegt er samt að sjálfsögðu smá galli á gjöf Njarðar. Þegar þú færir færslurnar svona sjálfvirkt á milli þá á textinn það til að ruglast aðeins, sérstaklega þegar kemur að myndum, myndböndum og einstaka greinaskilum. Ég er þó að vinna í þessu og innan skamms munu allar færslurnar verða eins og nýjar.

Ég vona að okkar samskipti munu bara batna og verða ennþá meiri og tíðari en hefur verið með þessari litlu breytingu. Engin efnistök munu breytast, bara lénið. Verið velkomin á www.hjaltir.com.

Ekki taka smálán!

Í haust skrifaði ég um allar tilboðssíðurnar. Í dag eru fjórar virkar leiti: Dilar.is, Hopkaup.is, Aha.is og WinWin.is. Hinar fimm eru svosem í gangi en tilboðin eru stopul og óspennandi. Þær eru Kaupnet.is, Kaupmattur.is, Nemendafelagid.is, Magntilbod.is og Gæsin.is.

Íslenski markaðurinn er lítill þetta vita allir. Ég held að áður en þetta ár er úti þá verði ekki nema 3-4 síður eftir og þeim mun fækka ennfrekar, niður í 2-3. Ástæðan, það eru bara X mörg fyrirtæki á Íslandi sem eru tilbúin að veita svona afslátt. Veistu hversu pirrandi það er að fá símtal frá NÍU mismunandi aðilum að betla eins tilboð? Og þá eru ekki meðtalin allir þessir klúbbar eins og Einkaklúbburinn, 2 fyrir 1, World for 2, fyrirtækjasamningar, samningar við nemendafélög og allir hinir.

En vissuð þið að það eru FIMM smálánafyrirtæki á Íslandi. FIMM! Kredia kom fyrst á markaðinn fyrir um 2 árum, Hraðpeningar þar á eftir og á þessu ári hef ég orðið var við auglýsingar frá Smálán, Múla.is og 1909. Er ekki í lagi?

Og talandi um auglýsingarnar frá þessum fyrirtækjum. Mig langar til að gefa ykkur smá ráð. Auglýsingin frá Múla.is hljómar einhvernveginn svona: "Ekki taka lán fyrir pizzu, ekki taka lán fyrir buxum og ekki taka lán með SMS. Farðu á Múla.is og taktu lán þar!". Ok í alvörunni, ef þú ætlar að selja eitthvað, ekki byrja á því að segja fólki af hverju það ætti ekki að kaupa vöruna þína! Eftir að hafa hlustað á þá auglýsingu langar mig ennþá minna að taka svona lán. Og 1909: veljið ykkur eitthvað betra stef heldur en það sem þið endið auglýsingarnar ykkar á. Þetta er bara leiðinlegt og tacky.

Ég hef enga trú á því að það rúmist pláss fyrir fimm smálánafyrirtæki á markaðnum. Ætli Kredia.is og Hraðpeningar eigi ekki eftir að standa eftir í lok dags, þar sem þau eru orðin þekktust og greinilega með þokkalegt auglýsingabakland.

Þessi fyrirtæki hafa mætt harðri gagnrýni þar sem auglýsingar þeirra beinast að ungu fólki með enga reynslu af fjármálum. Nú síðast í vikunni birtist viðtal við unga stúlku sem hafði lent í vítahring smálánanna. Fjölmargir hafa kallað eftir sérstakri lagasetningu um þessi fyrirtæki. Orðum eins og okurvextir er hent í umræðuna og athugasemdakerfið á DV.is logar. Flestir vilja banna þetta og vísa til nágrannalandanna þar sem ungt fólk er skuldsett upp fyrir haus eftir að hafa lent í svipuðum "vítahring".

Hjalti frændi

Krakkar, hér kemur eitt gott ráð frá Hjalta frænda. Ekki taka lán fyrir neyslu, ef þú átt ekki fyrir einhverju ekki kaupa það. Þetta heitir að vera skynsamur. Ungt fólk að steypa sér í fjárhagsvandræði er ekkert nýtt á Íslandi. Hér er fólk að missa það yfir skuld upp á nokkra tugi þúsunda, en það þykir ekkert tiltökumál að ungt fólk um tvítugt sé að kaupa sér of stórar íbúðir og dýra bíla sem það getur varla borgað af. Þegar ég var 18 voru krakkar að taka yfirdrátt til að borga VISA reikninginn. Þarf ekki sérstaka lagasetningu á það líka?

Þarf ekki bara að kenna þjóðinni að fara með peninga? Hvernig getur fullorðið fólk sem steypti heilu landi næstum því í gjaldþrot verið að öskra úlfur úlfur núna? Ekki lifa um efni fram, það á við um fullorðið fólk sem og unglinga. Hættið að væla og takið ykkur aðeins saman í skynseminni.

Kveðja

Hjalti frændi

Vorlínan hjá Wrangler

Þeir sem hafa áhuga á flottum vefsíðum og vel framsettu efni ættu að tékka á vorlínunni hjá Wrangler. Þar eru fötin sem verða til sölu hjá Wrangler kynnt á mjög skemmtilegan hátt. Það er ekki oft sem maður fer inn á síðu og klárar þau verkefni sem hönnuðurinn vill að þú leysir. Í þessu tilviki er verið að vinna með "drag-and-release"  þar sem karakterinn frís inn á milli og þú þarft að koma honum af stað aftur. Þetta er mjög skemmtileg útfærsla og hringurinn er hæfilega langur, þannig að maður heldur áfram og klárar hann án þess að manni sér farið að leiðast.

Farðu á síðuna og sjáðu sjálf(ur): www.wrangler-europe.com.

Það er verið að kynna bæði karl- og kvenlínuna.

Mér finnst þetta hitta beint í mark og vera skemmtileg framsetning á efni. Eftir að hafa skoðað þessa síðu myndi ég klárlega kíkja inn í Wrangler búð og athuga hvað þeir hafa upp á að bjóða.

Þetta virðist vera orðið trend í tískugeiranum að reyna að búa til "online tískusýningu" til að sýna fram á hversu flott þitt vörumerki er. Jack and Jones tóku svipað stunt á síðasta ári til að kynna vetrarlínuna hjá sér. Herferðin bar nafnið How to stay safe og sýndi unga karlmenn lenda í vandræðum út af því hversu vel þeir voru klæddir.

Íslendingar eru farnir að feta sig inn á þessar slóðir og 66°norður reið á vaðið með veftímariti til að sína 2012 vetrarlínuna sína. Sú herferð skilaði þeim í fjölda tilnefninga, m.a. tilnefningar til SVEF verðlaunanna og Lúðursins. Hugmyndin fannst mér mjög flott og vel út færð en það hefði samt verið gaman að sjá hana tekna skrefinu lengra og láta vera einhverja virkni til að hvetja fólk til að skoða meira. Það sem 66 gerði hins vegar vel er að það var auðvelt að finna fötin sem þú varst að leita að og síðan leiddi þig beint inn í kaupferlið.

Mynd tekin af magazine.66north.com

Ef þið lumið á fleiri góðum dæmum væri gaman að heyra af þeim.

Newsjacking

Ég ætla að byrja þessa færslu á því að efna til samkeppni um bestu þýðinguna á enska orðinu "newsjacking". Ef þú hefur ekki heyrt þetta orð áður þá er ekki seinna vænna en að þú lesir færsluna!

Ég kýs að nota orðið "fréttastuldur", þangað til einhver kemur með eitthvað betra. Fréttastuldur hefur verið til lengi og tíðkast í öllum brönsum í heiminum. Orðið kemur samt frá David Meerman Scott, manni sem ég hef skrifað um áður. Hann hefur notað það í mikið af sínum skrifum, bæði í bókum og á blogginu sínu. Nú síðast í nóvember gaf hann út stutta rafbók sem hægt er að kaupa fyrir Kindle.

Fréttastuldur er í raun mjög einfaldur í framkvæmd. Nýttu þér fréttir til að koma sjálfum þér og/eða vörum þínum á framfæri. Þetta gengur út á að finna sjónarhorn á fréttum þar sem þú getur troðið inn á snjallan hátt og þannig "stelur" þú augnablikinu. Þetta frábær leið til fyrir fólk og fyrirtæki sem hefur lítið auglýsingabudget og vantar einhverja umfjöllun.

En hvernig nærðu þessu? Það er hægt að gera þetta klassíska, hringja í fréttamenn eða senda þeim tölvupóst og vona að þeir fjalli um þig í kjölfarið. En auðveldasta leiðin er auðvitað að nota hina svokölluðu samfélagsmiðla. Ef þú eða fyrirtæki þitt ert með blogg, Facebook síðu, Twitter aðgang eða eitthvað slíkt, þá er mjög auðvelt fyrir þig að smella þér inn í umræðuna, án mikillar áreynslu. Best er að nýta þessa miðla alla saman.

Eigum við að taka nokkur dæmi?

Joe Payne er á Twitter.

Fyrirtækið Eloqua sérhæfir sig í hugbúnaði  fyrir markaðsfyrirtæki sem samhæfir vefmælingar, tölvupóstsendingar og aðrar aðgerðir á vefnum. Forstjórinn, Joe Payne (svalt nafn), varð þess áskynja að Oracle var að ganga frá kaupum á aðal samkeppnisaðilanum, Market2Lead. Það hefði verið auðvelt fyrir Joe Payne að kalla inn allt starfsfólkið á krísufund og haft áhyggjur af nýjum risa á markaðnum. Í staðinn settist hann niður, skrifaði bloggfærslu þar sem hann bauð Oracle velkomið og sagði það ánægjulegt fyrir þennan bransa að risarnir á hugbúnaðarmarkaðnum væru farnir að horfa í þennan markað.

Þessi eina bloggfærsla skilaði sér í umfjöllun í Business Week, InfoWorld, PC World og fleiri og fleiri. Á næstu vikum sprungu allir sölukanalar upp út af allri athyglinni og í kjölfarið var skrifað undir $500.000 samning við Red Hat. Payne hefur sagt að þessi litla bloggfærsla hafi fært fyrirtækinu um MILLJÓN dollara í tekjur.

Man einhver eftir stóra saltmálinu hér um daginn?

Ég sá frábært dæmi um fréttastuld þegar stóra saltmálið komst í hámæli. Þannig var mál með vexti að Ölgerðin hafði verið að selja fólki iðnaðarsalt sem var svo notað í matargerð. Þetta var rosalega hávært og leiðinlegt mál, sem ég ætla ekki að fara nánar út í. Þegar listi yfir þá viðskiptavini sem keypt höfðu saltið komst í fjölmiðla fór allt í háa loft, enda voru þar á meðal nokkrir af stærstu matvælaframleiðendum landsins.

Útiplönin hjá Eðalfisk

Daginn eftir að listinn var gerður opinber sendi fyrirtækið Eðalfiskur frá sér fréttatilkynningu, en Eðalfiskur var á listanum. Þar segir að fyrirtækið fordæmi vinnubrögð Heilbrigðiseftirlitsins þar sem gefið er í skyn að Eðalfiskur hafi notað iðnaðarsaltið til matvælaframleiðslu. Það sé rétt að Eðalfiskur keypti bretti af umræddu salti, en þegar fólk sá að það var merkt sem iðnaðarsalt var því dreift á útiplön fyrirtækisins, ekki notað í framleiðslu. Þetta fór eins og eldur í sinu um netheima, Eyjan, Visir.is, MBL.is og sjónvarpsfréttirnar tóku þetta fyrir og fyrir vikið fékk Eðalfiskur ókeypis umfjöllun sem sýndi að þar væri gæðaeftirlitið í lagi.

Þó að fréttastuldur sé mjög skemmtileg og árangursrík leið til að fá umfjöllun um fyrirtækið þitt þá er hann mjög vandmeðfarinn og getur auðveldlega sprungið í höndunum á þér.

Besta dæmið um illa heppnaðan fréttastuld er þegar tískufyrirtækið Kenneth Cole reyndi að nýta sér mótmælaöldu í Egyptalandi til að vekja athygli á útsölunni hjá sér með því að setja inn tvít merkt #Cairo.

Í stað þess að bera tilætlaðan árangur og vekja athygli á útsölunni fóru að streyma inn blogg, tvít og tölvupóstar þar sem fyrirtækið var skammað og látið heyra það. Á endanum var færslan fjarlægð og fyrirtækið baðst afsökunar.

Hvað getur þú gert?

Vertu vakandi fyrir öllum þeim fréttum sem snerta þig, þinn markað og þína samkeppnisaðila. Ef tækifærið gefst skaltu stökkva til og sjá hvernig þú getur nýtt þér það. Skrifaðu frétt á heimasíðu eða blogg fyrirtækisins og deildu henni svo á Twitter og Facebook síður fyrirtækisins og þína eigin. Ef efnið er nógu djúsí þá mun það verða gripið á lofti og tekið áfram.

Ég mæli líka með bókinni Newsjacking. Hún er stutt og þú kemst í gegn um hana á ca. klukkutíma. Eins kostar hún sáralítið og er vel peninganna virði. Ef þú lest hana og finnst hún áhugaverð mæli ég með fleira efni eftir sama höfund. David Meerman Scott er virtur markaðsgúru með mikla reynslu úr bransanum. Hann er í miklu uppáhaldi hjá mér og mun sennilega mæta oftar hingað inn í hugrenningarnar.

Endilega skjótið á mig fleiri dæmum um fréttastuld í athugasemdum!

Hvaða bækur átt þú að lesa?

Hér er grein eftir mig sem birtist í Mágusartíðindum skólaárið 2011/12. Mágusartíðindi eru gefin út á hverju ári af grunnnemum í viðskiptafræði við HÍ. Blaðið er hið glæsilegasta og margt áhugavert þar að finna. Þú getur nálgast það hér.


Hvað á maður eiginlega að vera að lesa?

Ert þú einn af þeim sem hefur virkilegan áhuga á því sem þú ert að læra og myndir vilja lesa þér meira til? Ertu kannski að fara að stofna fyrirtæki og vilt læra betur hvernig á að koma sér á framfæri? Eða ertu kannski að leita þér að frekari heimildum fyrir BS ritgerðina? Finnst þér kannski bara gaman að lesa? Hér eru nokkrar bækur sem gætu komið þér á sporið. Allir eftirfarandi titlar eru fáanlegir á Amazon.com, í kilju eða rafbókarformi. Einnig er hægt að fá suma þeirra sem hljóðbók.

A Random Walk Down Wall Street

Höfundur: Henning Malkiel – Prófessor við Princeton háskólann í Bandaríkjunum

Af hverju áttu að lesa hana? Malkiel fer í gegn um sögu hlutabréfa-markaðarins og fer yfir allar bólurnar í efnahagssögu heimsins. Hann segir að maður eigi að fjárfesta í virði, ekki skýjaborgum og horfa til fyrirtækja með rekstur á traustum grunni, ekki til loforða um himinháar fjárhæðir sem svo aldrei skila sér. Malkiel notar dæmi frá Bandaríkjunum sem sýna að sagan endurtekur sig alltaf, sama hversu margar kenningar og módel spretta fram. Fyrsta útgáfan kom út árið 1973 og hún hefur því staðist tímans tönn, enda eiga kenningar Malkiels eins vel við í dag og þá.

Sjá á Amazon.

The New Rules of PR and Marketing

Höfundur: David Meerman Scott rithöfundur

Af hverju áttu að lesa hana? Markaðsfræðin sem kennd er í HÍ miðar því miður allt of lítið að því hvernig á að nota netið. New Rules kennir þér á mannamáli hvernig þú átt að ná athygli neytandans á netinu. Farið er yfir hvernig þú getur notað bloggsíður, samfélagsmiðla, leitarvélabestun og fleiri nýmiðla til að ná til hugsanlegra kaupenda. Hann fer yfir hvernig heimasíður eiga að vera uppbyggðar og notar skemmtilegar dæmisögur. Ef þú vilt ná árangri í markaðssetningu í dag þarftu að ná tökum á hefðbundnum miðlum eins og sjónvarpi og dagblöðum en líka rafrænni markaðssetningu. Þessi bók er frábær byrjun fyrir þá sem eru að þreifa sig áfram í markaðssetningu á netinu.

Sjá á Amazon.

Losing My Virginity

Höfundur: Richard Branson milljarðamæringur

Af hverju áttu að lesa hana? Richard Branson fór aldrei í háskóla en er samt einn ríkasti maður veraldar. Hann á eyju, plötuútgáfu, flugfélag, geimflugfélag, farskiptafyrirtæki og svo áfram mætti lengi telja. Branson er fyrirmynd þeirra sem vilja gera eitthvað sjálfir en hafa ekkert fyrir sér nema dugnað og vilja. Þessi bók er mjög skemmtileg, skrifuð af milljarðamæringnum sjálfum og gefur skemmtilega innsýn inn í líf þessa nettgeðveika manns. Hann fjallar um viðskiptasigra, vonbrigði og samskipti við stjörnurnar. Einnig gefur hann innsýn inn í hvaða áhrif peningar geta haft á vináttu og ástarsambönd. Klárlega bók fyrir alla viðskiptafræðinema.

Sjá á Amazon.

Predictably Irrational

Höfundur: Dan Ariely prófessor

Af hverju áttu að lesa hana? Hefurðu heyrt hugtakið „atferlishagfræði“ (e. Behavioral economics). Hvort sem svarið er já eða nei þá þarftu að lesa þessa bók. Dan Ariely er prófessor við MIT háskólann í Boston. Hann hefur frá unglingsaldri haft rosalegan áhuga á hegðun fólks, hvað mótar hugmyndir þess og hvernig við hugsum. Hann hefur gert fjöldan allan af rannsóknum til að styðja við kenningar sínar og er með virtari fræðimönnum í atferlishagfræði. Það merkilega er hvernig hann nálgast viðfangsefni sín út frá félagsfræðilegum forsendum og sálfræði, frekar en tölulegum upplýsingum. Viltu vita af hverju þú keyptir öll þessi föt sem þú notar ekki , bara vegna þess þau voru á útsölu? Lestu þá þessa.

Sjá á Amazon.

Tipping Point: How little things Make a Big Difference

Höfundur: Malcolm Gladwell markaðsgúrú

Af hverju áttu að lesa hana? Malcolm Gladwell hefur frábæra innsýn og þekkingu á markaðsmálum. Það fyndna er að hann er blaðamaður og rithöfundur, ekki markaðsstjóri eða ráðgjafi. Hann hefur skrifað fjölda greina, leikstýrt heimildarmynd og talað á TED ráðstefnunum – og í öllum tilvikum er umræðuefnið markaðsmál. Tipping Point fjallar um hvernig hlutir verða vinsælir, hvort sem það eru hugmyndir eða klæðaburður. Hann notar sömu nálgun til þess að útskýra velgengni Converse skóna og til að útskýra minnkandi glæpafaraldur í New York. Og það fáránlega er að kenningin gengur upp! Bókin er stutt og laggóð og notar dæmisögur til að styðjast við.

Sjá á Amazon.

VIÐBÓT
Ég hef skrifað áður um allar þessar bækur nema Tipping Point. Sjá færslurnar Fólk er fífl, The New Rules of PR and Marketing, Losing My Virginity og Sjálfbærni í fjárfestingum.

Auglýsingar geta breytt heiminum

José Manuel Sokoloff

Föstudaginn 24. febrúar eyddi ég heilum degi á ráðstefnu á vegum ÍMARK. Þessi ráðstefna er árlegur viðburður og er kallaður Íslenski markaðsdagurinn. Það voru 5 erlendir fyrirlesarar sem komu og héldu erindi, flestir mjög góðir en það var einn sem stóð upp úr og skildi mest eftir sig.

José Miguel Sokoloff er stjórnarformaður Lowe SSP3, næst stærstu auglýsingastofu Kólumbíu. Hans fólk hefur verið að vinna fyrir varnarmálaráðuneyti landsins við það að reyna að fá skæruliða í frumskóginum til að afvopnast. Skilaboðin í auglýsingunum eru "Leggið niður vopnin og komiði heim. Fjölskyldan bíður eftir ykkur."

Kólumbía hefur lengi verið í stríði við sjálfa sig. Landið var fyrst spænsk nýlenda en fékk sjálfstæði eftir mikla baráttu 1810 og varð þar með fyrsta landið í Suður Ameríku sem setti sér stjórnarskrá. En lífið var ekki dans á rósum eftir að stjórnarskráin kom og hefur saga landsins verið blóði drifin í yfir 100 ár. Fyrst geysaði borgarastyrjöld, svo stjórnuðu glæpahringir landinu og síðustu 2 áratugir hafa einkennst af baráttu við skæruliðahópa (e. guerrillas) sem telja sig vera að berjast fyrir réttindum fátækra.

Skæruliðunum hefur fækkað töluvert síðustu ár og nokkur árangur hefur náðst í baráttunni. Sem dæmi var fyrrverandi skæruliðinn Gustavo Petro kosinn borgarstjóri í höfuðborinni Bogotá á síðasta ári. Samt búa ennþá nokkur þúsund manns í frumskóginum og berjast fyrir sínum málstað. Það er búið að reyna að semja beint, fá milligöngumann til að semja og það er búið að þrýsta á skæruliðana með hernaðaraðgerðum. Ráðþrota snéri varnarmálaráðuneytið sér til José og félaga hvort hægt væri að finna nýja leið til að tala við skæruliðana og fá þá til að leggja niður vopnin. Þetta var afraksturinn.

Operacíon Navidad (e. Operation Christmas)

Hugmyndin er semsagt að auglýsingastofan og herinn tóku höndum saman og fluttu jólin út í frumskóginn. Risastórt tré var þakið jólaljósum og í kringum það voru hreyfiskynjarar sem ollu því að tréð lýstist upp þegar skæruliðarnir gengu framhjá og sýndu skilaboðin "Ef við getum komið með jólin inn í frumskóginn getið þið komið heim. Afvopnist." Þetta var endurtekið á 9 öðrum stöðum um landið. Árangurinn: 30% aukning í uppgjöfum af hendi skæruliðanna.

En þá var ekki tími til að hætta. Ríkisstjórnin nýtti sér þennan meðbyr til að gera fleiri auglýsingar, flestar í útvarpi og fengu fyrrverandi skæruliða með sér í lið. Það voru tekin upp viðtöl sem voru spiluð í útvarpi á tíðnum sem náðu til skæruliðanna. Sögur af fólki sem hafði náð að flýja, því lífið er víst enginn dans á rósum fyrir óbreyttan uppreisnarhermann í frumskóginum. Flestir þurfa að flýja og eiga á hættu að vera refsað eða drepnir ef þeir nást af félögum sínum. Þetta hernaðarbrölt er fjármagnað með mannránum og lausnargjöldum.

Þessar sögur voru svo nýttar til að hjálpa till sem og sögur frá fórnarlömbum sem höfðu verið í haldi mannræningja. Hér er stjórnmálamaðurinn Sigifredo López að koma aftur heim eftir að hafa verið haldið föngnum. Þessu var semsagt hent í sjónvarpsauglýsingu með yfirskriftinni "Þú getur látið þessi augnablik gerast".

Nú var fólk farið að taka eftir þessu. Þúsundir manna lögðust á eitt og héldu mótmælagöngur til að mótmæla áframhaldandi stríði. Fólk er komið með nóg, það þráir frið. Juan Manuel Santos, forseti Kólumbíu lét hafa eftir sér í fjölmiðlum: "Það er ekki bara ríkisstjórnin sem kallar eftir friði, heldur öll Kólumbía."

Operacíon Ríos de Luz (e. Operation Rivers of Light)

Fyrir síðustu jól tók þjóðin svo þátt. Farið var um alla Kólumbíu og safnað saman kveðjum, litlum munum, ljóðum, gjöfum, óskum og heimboðum. Þessu var öllu skellt í litlar kúlur sem var svo farið með inn í frumskóginn. Forsetinn sjálfur fór inn í frumskóginn til að skila sinni kveðju. Skæruliðarnir nota stór fljót til að komast á milli og því var tilvalið að fleyta þeim þar. Þegar dimma tók lýstu svo allar kúlurnar þannig árnar lýstu upp allan frumskóginn og vísaði skæruliðinum leiðina heim.

Þetta finnst mér rosalega fallegt. Það er gaman að sjá hvernig hægt er að nota auglýsingar til að gera gott og til að breyta jafnvel heiminum. Það var áhrifaríkt að hlusta á José Sokoloff segja frá þessu. Honum var mikið niðri fyrir og það lá við að hann væri klökkur í lokin. Það féllu nokkur tár í salnum á meðan kynningunni stóð og hann fékk dynjandi lófaklapp í lokin. Operation Christmas herferðin hefur unnið fjölda verðlauna og fengið verðskuldaða athygli út um allan heim. Sem dæmi horfðu 60 þúsund manns á myndbandið fyrstu 2 dagana.

Þessi saga snerti mig það mikið að ég ákvað að segja hana til hinna sem ekki voru á staðnum. Vonandi að þið hafið haft jafn gaman af þessu og ég.

Fólk er fífl

Hefurðu einhverntíman velt fyrir þér hvaðan þessi upphrópun kemur?

Flestar hagfræðikenningar gera ráð fyrir að neytandinn sé skynsamur, þ.e. að hann taki ákvarðanir hverju sinni eftir að hafa vegið og metið alla mögulega kosti. Endanlegt val hans fer svo eftir smekk hans. Auðvitað eru til allskonar hagfræðikenningar en þessar voru kenndar í því grunnnámi sem ég lærði.

En er þetta raunin? Þekkirðu einhvern sem er skynsamur alltaf? Er fólk kannski fífl?

Við gerum hluti sem við sjáum eftir, segjum hluti sem við meinum ekki og trúum oft hlutum þó við vitum að þeir séu ósannir. Af hverju borgum við 20% hærra verð fyrir Coca Cola en Pepsi? Af hverju kjósum við Sjálfstæðisflokkinn 20 kosningar í röð? Og af hverju hefur orðið "tilboð" þessi rosalegu áhrif á kauphegðun okkar?

Þegar þú ert að velta því fyrir þér hvort neytendur séu yfir höfuð skynsamir (e. rational) vil ég að þú hugsir sérstaklega til uppgangsáranna frá 2000 til 2008 þegar peningarflæddu inn í íslenskt efnahagslíf og uppsveiflan virtist aldrei ætla að hætta. Þangað til í október 2008, þegar við vorum rifin harkalega niður á jörðina. Eftir á að hyggja, er skynsamt að veðsetja skuldlaust hús til að kaupa hlutabréf í banka? Er eðlilegt að halda að Íslendingar, sem höfðu mjög litla reynslu af alþjóðafjármálum, væri betra peningafólk en aðrar þjóðir af því við erum svo dugleg? Dæmin eru mýmörg þar sem fólk virðist hreinlega ekki hafa verið með réttu ráði - þ.e. hegðaði sér óskynsamlega.

Ég er engin undantekning frá þessu enda hef ég gert nokkur heimskupörin í gegn um ævina eins og við öll. En ég hef reynt að spá aðeins meira í þeim ákvörðunum sem ég tek eftir að ég hlustaði á bókina Predictably Irrational eftir Dan Ariely.

Dan Ariely er einn helsti sérfræðingur í atferlishagfræði í heiminum. Hann er fæddur í Ísrael og kennir við Duke háskólann í Bandaríkjunum. Þegar hann var unglingur lenti hann í skelfilegu slysi þar sem 70% af líkamanum brenndist mjög illa. Sjálfur segir hann frá því að áhugi hans á að fylgjast með fólki og hegðun þess hafi komið frá því að hann lá á sjúkrabeðinu, enda hafði hann nægan tíma til að hugleiða hugmyndir sínar.

Predictably Irrational kom út árið 2008. Hún hefur verið þýdd yfir á tæplega 30 tungumál og er ein af mínum uppáhaldsbókum um viðskipti og hagfræði. Í bókinni notast Ariely við tilraunir til að prófa áfram hinar ýmsu tilgátur. Hann fer yfir afslætti og tilboð og hvaða áhrif þessi orð hafa á neytandann. Við réttlætum oft allt of dýr kaup vegna þess að varan er á afslætti. Kannast einhver við það?

Hér eru tvær dæmisögur úr bókinni:

Veistu af hverju það eru alltaf a.m.k. 3 stærðir af öllu? Lítil, miðstærð og stór? Vegna þess að þetta snýst allt um hlutfallslegan mismun. Ef þú ert bara með litla og stóra gos í boði, á meirihluti fólks eftir að kaupa lítið gos, enda er svo mikill munur á litlu og stóru. En ef þú ert með miðstærðina þar á milli, eru allar líkur á að þú seljir mest af henni, enda langar fólki í aðeins meira gos, en er ekki alveg tilbúið í stærsta glasið. Þannig stýrirðu fólki í að kaupa aðeins dýrari vöru.

Tekur þú penna í vinnunni hjá þér með heim? Finnst þér það ekki allt í lagi? Fyrirtækið á fullt af pennum og enginn tekur eftir því. En myndirðu taka 50 kall úr búðarkassanum? Hver er munurinn? Svo virðist sem fólk sé gjarnara til að stela ef það er búið að taka hlutinn 1 skrefi frá peningum. Þannig er allt í lagi að stela penna sem kostar 50 kall, en ekki 50 kalli úr kassanum. Ef við heimfærum þetta yfir á stærri tölur, þá finnst fólki allt í lagi að setja milljarð af sparifé fólks í áhættufjárfestingu sem er ólíkleg til að borga sig. Þessi sami maður myndi aldrei ræna bankahólfið sem peningurinn er geymdur í. Hver er munurinn á þessu tvennu?

Ef þú hefur áhuga á að kynna þér af hverju við hegðum okkur eins og við gerum þá mæli ég með þessari bók. Hún er uppfull af dæmisögum og tilraunum sem styðja við kenningar höfundarins og hún er skrifuð í léttum tón og uppfull af kímni. Flestar tilraunirnar eru gerðar á háskólanemum, oftast nemendum í MIT eða Harvard, sem við teljum nú vera með þeim klárustu.

Þeir sem vilja kynna sér hana betur geta lesið úr henni hér. Dan Ariely er líka með heimasíðu sem hann uppfærir mjög reglulega með skemmtilegum bloggum. Þá er hann á Twitter og með prófíl á TED. Predictably Irrational er hægt að kaupa annað hvort á Amazon eða sem hljóðbók á Audible.com. Ég mæli með hljóðbókinni. Ég er strax farinn að hlusta á næstu bók, The Upside of Irrationality, enda er maðurinn í miklum metum hjá mér eins og áður sagði.

Hér er Dan Ariely á TED 2008 að svara spurningunni "Stjórnum við okkar eigin aðgerðum".